用牝牛代替妹妹
卡德摩斯的故事以一场寻人开始。欧罗巴失踪后，她的父亲阿革诺耳派儿子们去找她，并吩咐他们找不到人就不许回来，母亲忒勒法萨也随他们同行。这场寻找失败了，谁也没有回家：腓尼克斯定居在腓尼基，基利克斯就住在附近，而卡德摩斯与忒勒法萨则在色雷斯安了家。
Κάδμος δὲ ἀποθανοῦσαν θάψας Τηλέφασσαν, ὑπὸ Θρακῶν ξενισθείς, ἦλθεν εἰς Δελφοὺς περὶ τῆς Εὐρώπης πυνθανόμενος. ὁ δὲ θεὸς εἶπε περὶ μὲν Εὐρώπης μὴ πολυπραγμονεῖν, χρῆσθαι δὲ καθοδηγῷ βοΐ, καὶ πόλιν κτίζειν ἔνθα ἂν αὕτη πέσῃ καμοῦσα. τοιοῦτον λαβὼν χρησμὸν διὰ Φωκέων ἐπορεύετο, εἶτα βοῒ συντυχὼν ἐν τοῖς Πελάγοντος βουκολίοις ταύτῃ κατόπισθεν εἵπετο. ἡ δὲ διεξιοῦσα Βοιωτίαν ἐκλίθη, πόλις ἔνθα νῦν εἰσι Θῆβαι
「忒勒法萨死后，卡德摩斯将她安葬，受到色雷斯人的款待之后，来到德尔斐求问欧罗巴的下落。神告诉他不要再为欧罗巴操心，而要跟随一头牝牛，并在它疲惫倒地之处建立一座城。得到这样的神谕后，他穿过福基斯；接着在珀拉贡的牛群中遇见一头牝牛，便跟在它后面走。牛穿过彼奥提亚后倒了下来，那里如今就是忒拜城所在之处。」 — 阿波罗多洛斯《书库》3.4.1，J·G·弗雷泽 英译
神谕回答的是他没有问过的问题。他为了妹妹来到德尔斐，神却告诉他 περὶ μὲν Εὐρώπης μὴ πολυπραγμονεῖν——不要再为欧罗巴操心。父亲的命令是没找到她就不准回家；神的回答把他从那道命令中释放出来，另外给了他一样可以跟随的东西。这座城要立于 ἔνθα ἂν αὕτη πέσῃ καμοῦσα，它疲惫倒地之处，于是忒拜的地点是由一头在彼奥提亚力竭的动物选定的。阿波罗多洛斯以自己的现在式收束这段旅程，ἔνθα νῦν εἰσι Θῆβαι——那里如今就是忒拜城所在之处——仿佛读者现在就能前去查看。
阿瑞斯之泉的蛇
卡德摩斯在新地点做的第一件事，是试图把牝牛献祭给雅典娜，而第一件出岔子的事，就是水。
βουλόμενος δὲ Ἀθηνᾷ καταθῦσαι τὴν βοῦν, πέμπει τινὰς τῶν μεθ᾽ ἑαυτοῦ ληψομένους ἀπὸ τῆς Ἀρείας κρήνης ὕδωρ· φρουρῶν δὲ τὴν κρήνην δράκων, ὃν ἐξ Ἄρεος εἶπόν τινες γεγονέναι, τοὺς πλείονας τῶν πεμφθέντων διέφθειρεν. ἀγανακτήσας δὲ Κάδμος κτείνει τὸν δράκοντα, καὶ τῆς Ἀθηνᾶς ὑποθεμένης τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ σπείρει. τούτων δὲ σπαρέντων ἀνέτειλαν ἐκ γῆς ἄνδρες ἔνοπλοι, οὓς ἐκάλεσαν Σπαρτούς. οὗτοι δὲ ἀπέκτειναν ἀλλήλους, οἱ μὲν εἰς ἔριν ἀκούσιον ἐλθόντες, οἱ δὲ ἀγνοοῦντες
「他想把牝牛献祭给雅典娜，便派了几名同伴去阿瑞斯的泉水打水。可是有一条龙守着那泉水——有人说它是阿瑞斯的子嗣——它杀死了大部分被派去的人。卡德摩斯大怒，杀死了那条龙，并依雅典娜的指点播下了它的牙齿。牙齿播下之后，武装的人从地里升起，人们称他们为斯巴托伊。这些人自相残杀，有的是卷入了一场并非出于本意的争斗，有的则是出于无知。」 — 阿波罗多洛斯《书库》3.4.1，J·G·弗雷泽 英译
阿波罗多洛斯对那条蛇的出身保持距离。它守着阿瑞斯的泉水，但它是阿瑞斯之子一事，只是有人这么说，ὃν ἐξ Ἄρεος εἶπόν τινες γεγονέναι。他也没有交代卡德摩斯是如何杀死它的：这句话里没有任何武器，只有他的愤怒和一个动词。是雅典娜建议播种，而由此而生的人取的名字，正来自这个动作本身：牙齿是 σπαρέντων，被播下的，那些武装的人，则是 οὓς ἐκάλεσαν Σπαρτούς，人们称之为斯巴托伊的人。他们最初做的事，就是自相残杀，卷入了谁也不曾想要的争斗，ἔριν ἀκούσιον，或者只是出于无知。
无论哪一种说法，这场杀戮都没有将他们全部消灭。五人幸存下来——厄喀翁、乌代俄斯、克托尼俄斯、许佩雷诺尔与珀罗洛斯——其中第一人日后将迎娶卡德摩斯自家的女儿。
为阿瑞斯服役八年，然后是一场婚礼
那条蛇是要付出代价的，而代价就是劳役。
Κάδμος δὲ ἀνθ᾽ ὧν ἔκτεινεν ἀίδιον ἐνιαυτὸν ἐθήτευσεν Ἄρει· ἦν δὲ ὁ ἐνιαυτὸς τότε ὀκτὼ ἔτη. μετὰ δὲ τὴν θητείαν Ἀθηνᾶ αὐτῷ τὴν βασιλείαν κατεσκεύασε, Ζεὺς δὲ ἔδωκεν αὐτῷ γυναῖκα Ἁρμονίαν, Ἀφροδίτης καὶ Ἄρεος θυγατέρα. καὶ πάντες θεοὶ καταλιπόντες τὸν οὐρανόν, ἐν τῇ Καδμείᾳ τὸν γάμον εὐωχούμενοι καθύμνησαν. ἔδωκε δὲ αὐτῇ Κάδμος πέπλον καὶ τὸν ἡφαιστότευκτον ὅρμον, ὃν ὑπὸ Ἡφαίστου λέγουσί τινες δοθῆναι Κάδμῳ, Φερεκύδης δὲ ὑπὸ Εὐρώπης· ὃν παρὰ Διὸς αὐτὴν λαβεῖν
「卡德摩斯为了赎那场杀戮之罪，为阿瑞斯服役了一个永恒之年；而那一年，在当时等于我们现今计算的八年。服役期满后，雅典娜为他备妥了王国，宙斯则把哈耳摩尼亚——阿佛洛狄忒与阿瑞斯之女——嫁给他为妻。众神都离开了天界，在卡德墨亚设宴高歌，庆贺这场婚礼。卡德摩斯送给她一件长袍，以及赫淮斯托斯打造的项链；有人说这项链是赫淮斯托斯给卡德摩斯的，但菲瑞西德斯说它其实来自欧罗巴，而欧罗巴又是从宙斯那里得到的。」 — 阿波罗多洛斯《书库》3.4.2，J·G·弗雷泽 英译
那段文字的顺序正是重点所在。卡德摩斯在阿瑞斯的泉水旁杀了蛇，为这场杀戮向阿瑞斯服役，然后才被赐予阿瑞斯之女为妻。那个永恒之年长达八年；直到服役期满，雅典娜才为他备妥王国，于是忒拜的王权，正是从一笔偿还给阿瑞斯的债开始的。赫西俄德在他的众神谱系里，只用一行文字交代这场婚礼，写在阿佛洛狄忒为阿瑞斯所生的子女之中：哈耳摩尼亚，被 Κάδμος ὑπέρθυμος，意气风发的卡德摩斯，娶为妻子。
婚礼上，众神全都降临到他身边。他们离开天界，在以他命名的卡德墨亚设宴。他送给新娘的礼物，带着两种不同的来历。有人说项链是赫淮斯托斯给卡德摩斯的；菲瑞西德斯则说它来自欧罗巴，而欧罗巴是从宙斯那里得到的。照这个说法，那个他被告知不必再找的妹妹，终究还是以婚礼贺礼的形式，送到了他手中。
接着，阿波罗多洛斯把这桩婚姻变成了一张名单。卡德摩斯生了四个女儿——奥托诺厄、伊诺、塞墨勒、阿高厄——以及一个儿子波吕多洛斯，其中三个女儿的婚事一句话就交代完了：伊诺嫁给阿塔玛斯，奥托诺厄嫁给阿里斯泰俄斯，阿高厄嫁给厄喀翁，也就是那些被播种而生的人之一。塞墨勒是行末没有着落的那一个，下一句讲的是宙斯。她的儿子是狄俄尼索斯，而他来到忒拜，将使这个家失去下一任国王。
他的同伴带来的文字
希罗多德在追问希腊人的文字从何而来时，在卡德摩斯带来的那一群人身上找到了答案，而他对这功劳该归于谁十分谨慎。
οἱ δὲ Φοίνικες οὗτοι οἱ σὺν Κάδμῳ ἀπικόμενοι, τῶν ἦσαν οἱ Γεφυραῖοι, ἄλλα τε πολλὰ οἰκήσαντες ταύτην τὴν χώρην ἐσήγαγον διδασκάλια ἐς τοὺς Ἕλληνας καὶ δὴ καὶ γράμματα, οὐκ ἐόντα πρὶν Ἕλλησι ὡς ἐμοὶ δοκέειν, πρῶτα μὲν τοῖσι καὶ ἅπαντες χρέωνται Φοίνικες· μετὰ δὲ χρόνου προβαίνοντος ἅμα τῇ φωνῇ μετέβαλλον καὶ τὸν ῥυθμὸν τῶν γραμμάτων
「这些随卡德摩斯而来的腓尼基人，其中包括革非拉人，在这片彼奥提亚的土地定居下来之后，把许多其他事物带给了希腊人，尤其是文字——在我看来，这在此之前希腊人是没有的；起初是所有腓尼基人通用的那种文字，但后来，随着时间推移，他们一面改变自己的语言，一面也改变了文字的形态。」 — 希罗多德《历史》5.58.1，G·C·麦考利 英译
那句话的主词并不是卡德摩斯，而是 Φοίνικες οὗτοι οἱ σὺν Κάδμῳ ἀπικόμενοι，那些随他而来的腓尼基人，其中包括革非拉人。他们在彼奥提亚定居，带给希腊人许多技艺，而文字尤在其中。卡德摩斯只是标记他们抵达时间的一个名字，而文字才是他的同伴们真正带来的东西。希罗多德自己也为这个更大的说法留有余地：文字在此之前并不存在于希腊人之间，ὡς ἐμοὶ δοκέειν，在我看来。
他也没有让文字就停留在抵达时的样子。起初，那是所有腓尼基人通用的文字；后来，随着时间过去，这些移居者改变了自己的语言，也随之改变了文字的形态。随卡德摩斯来到彼奥提亚的，是一套腓尼基文字，而它的形态也随着承载它的人改变语言而改变。
前往伊利里亚，化身为蛇
等狄俄尼索斯来到忒拜时，王位已经传到了彭透斯手中——他是阿高厄与厄喀翁之子，也就是卡德摩斯与其中一名播种而生之人共同的孙子。他死在喀泰隆山上，在自己母亲的疯狂之中被撕裂而亡。送走卡德摩斯与哈耳摩尼亚的那句话，没有交代任何离去的理由。
ὁ δὲ Κάδμος μετὰ Ἁρμονίας Θήβας ἐκλιπὼν πρὸς Ἐγχελέας παραγίνεται. τούτοις δὲ ὑπὸ Ἰλλυριῶν πολεμουμένοις ὁ θεὸς ἔχρησεν Ἰλλυριῶν κρατήσειν, ἐὰν ἡγεμόνας Κάδμον καὶ Ἁρμονίαν ἔχωσιν. οἱ δὲ πεισθέντες ποιοῦνται κατὰ Ἰλλυριῶν ἡγεμόνας τούτους καὶ κρατοῦσι. καὶ βασιλεύει Κάδμος Ἰλλυριῶν, καὶ παῖς Ἰλλυριὸς αὐτῷ γίνεται. αὖθις δὲ μετὰ Ἁρμονίας εἰς δράκοντα μεταβαλὼν εἰς Ἠλύσιον πεδίον ὑπὸ Διὸς ἐξεπέμφθη
「卡德摩斯与哈耳摩尼亚离开忒拜，来到恩刻勒斯人那里。这群人正受到伊利里亚人的攻击，神便藉神谕宣告，只要他们以卡德摩斯与哈耳摩尼亚为首领，就能战胜伊利里亚人。他们相信了，便立这两人为对抗伊利里亚人的首领，果然战胜了对方。于是卡德摩斯成了伊利里亚人的王，并生了一个儿子伊利里俄斯。后来，他与哈耳摩尼亚一同化为蛇形，被宙斯送往至福乐土。」 — 阿波罗多洛斯《书库》3.5.4，J·G·弗雷泽 英译
第二则神谕与第一则相互映照。德尔斐曾告诉卡德摩斯该在哪里建城；这一次，神谕告诉正与伊利里亚人交战的恩刻勒斯人，只要以卡德摩斯与哈耳摩尼亚为首领，就能取胜。事情果然如此，那个离开忒拜的男人第二次成了王——这次是伊利里亚人的王——并有了一个儿子伊利里俄斯，承袭了这个民族的名字。
他最终化身之物的名字，正是他当年所杀之物的名字。守着阿瑞斯泉水的那个是 δράκων，卡德摩斯 κτείνει τὸν δράκοντα，杀死了那条龙；到了最后，他与哈耳摩尼亚被变成 εἰς δράκοντα。弗雷泽的英译第一次写作 dragon，龙，第二次写作 serpent，蛇，可是希腊原文自始至终都没有变过。这位以杀蛇开创忒拜的建立者，最终以一条蛇的身分离开了这个故事，而宙斯把他，连同身旁的阿瑞斯之女，一起送往了至福乐土。